نوروفیدبک چیست؟

نوروفیدبک چیست؟



در این مطلب تصمیم داریم به این سئوال پاسخ دهیم که نوروفیدبک چیست و چگونه تاثیر می گذارد ؟


مغز از سلول های عصبی به نام نورون تشکیل شده است و نورون ها از طریق روابط الکتروشیمایی (الکتریکی + شیمیایی) با هم در ارتباط می باشند.

روابط الکتریکی سلول های مغزی ( نورون ها ) در سطح جمجمه قابل اندازه گیری می باشند که به آن ثبت الکتریکی امواج مغزی یا EEG می گویند.

بررسی EEG یا نوار مغزی می تواند به ما نشان بدهد که عملکرد مغز ما چگونه است و از اطلاعات آن می توان در تشخیص صرع، اختلالات خواب، آسیب های مغزی و بسیاری از مشکلات استفاده نمود ( مشاهده کاربری نوار مغزی در ویکیپدیا )

در دهه های اخیر با ظهور دستگاه های دیجیتال ثبت نوار مغزی و پیشرفت دانش علوم اعصاب در آنالیز امواج مغزی فرایندی به نام نقشه مغزی یا qEEG امکان پذیر شد. ( نقشه مغزی یا qEEG چیست ؟ کلیک نمایید

تا سال ها ثبت امواج مغزی صرفاً جهت بررسی عملکرد مغز بود ولی در حدود سال 1965 مشخص شد که می توان امواج مغزی را با تمرین تغییر دارد و تغییر امواج می تواند منجر به تغییر عملکرد سلول های عصبی مغز شود که نوروفیدبک نامیده شد . 


نوروفیدبک ( neurofeedback ):

بیشتر عملکرد ذهنی انسان و تا حدی عملکرد جسمی ( عملکرد جسمی وابستگی های بسیاری به عملکرد نخاع ، عضله، اعصاب محیطی و ... وابسته است ) به روابط سلول های مغزی ما وابسته است، و عملکرد سلول های مغزی را می توان از طریق ثبت الکتریکی مشاهده نمود، نوروفیدبک با تغییر امواج مغزی تلاش بر تغییر عملکرد ذهنی ما دارد . 

نوروفیدبک بر پایه شرطی سازی سلول های مغزی کار می کند، یعنی با نوروفیدبک تلاش می کنیم که سلول های مغزی عادت به تغییر کنند.

اما چگونه نوروفیدبک ( neurofeedback ) کار می کند ؟
نوروفیدبک در واقع یک یا چند الکترود مخصوص است که بر روی پوست سر قرار می گیرد و امواج مغزی را ثبت می کند، سپس امواج مغزی از طریق دستگاه نوروفیدبک به کامپیوتر منتقل می شود و در صفحه نمایشگر نشان داده می شود ، در واقع تا اینجا این حس وجود دارد که ما امواج مغزی خود را مشاهده می نماییم .( این تعریف این مطلب است که چرا می گویند نوروفیدبک مانند یک آینه برای مغز عمل می کند )
حال ما می توانیم با دیدن موج مغزی خودمان تلاش نماییم که آن موج را کم کنیم یا زیاد کنیم ، که اگر این کار را مرتب انجام دهیم مغز به آن عادت می کند.( نوروفیدبک بر پایه شرطی سازی عمل می کند ) این کلیاتی در مورد چگونگی نوروفیدبک بود.

انجام نوروفیدبک ( neurofeedback ) در یک مرکز درمانی چگونه است ؟
در ابتدا توسط متخصص مشخص می شود که برای بهبود عملکرد مغز، کدام موج مغزی باید در کدام نقطه از مغز کم یا زیاد شود، در مرحله بعد الکترود دستگاه نوروفیدبک به آن نقطه مغزی متصل می شود و شروع به نمایش سیگنال بر روی کامپیوتر درمانگر می نماید، حال با توجه به برنامه ای که از قبل توسط درمانگر مشخص شده است در صورتی که شدت موج به صورت صحیح بالا یا پایین برود یک فیدبک ( بازخورد ) مناسب به مراجع نشان داده می شود، مثلا اگر فرد به درستی یک موج مغزی را کم کند، یک فیلم به نمایش داده می شود و اگر درست نباشد فیلم متوقف می شود، حال از آنجایی که شما دوست دارید فیلم را تماشا کنید ، درواقع دوست دارید که موج مغزی خود را تغییر دهید، هر چه بیشتر دوست داشته باشید که فیلم را ببینید آن موج بهتر تنظیم می شود، البته می تواند این فیدبک یک فیلم باشد، یا انجام یک بازی کامپیوتری باشد یا هر فرآیند دیگری که انسان به طور ناخود آگاه از اتفاق آن خوشحال شود ( تعریف فیدبک در نوروفیدبک )

 به اين شکل فرد با ديدن پيشرفت يا توقف بازي و گرفتن پاداش يا از دست دادن امتياز و يا تغييراتي که در صدا يا پخش فيلم (فیدبک) به وجود مي‌آيد، پي به شرايط مطلوب يا نامطلوب امواج مغزي خود برده و سعي مي‌کند تا با هدايت بازي يا فيلم، وضعيت توليد امواج مغزي خود را اصلاح کند .

بنابراين نوروفيدبک به مغز کمک مي‌کند تا ياد بگيرد که چطور خودش را تنظيم و نواقص عملکردي خود را برطرف نمايد. لذا هيچ‌گونه دستکاري يا مداخله ماده خارجي وجود ندارد که بخواهد عوارض جانبي داشته باشد يا وابستگي ايجاد کند. با نوروفيدبک ما تنها مهارتهاي جديدي را فرا مي‌گيريم، مهارت‌هايي که ما و مغزمان را بيش از پيش توانمند مي‌سازد. نوروفيدبک از نوروپلاستيسيتي کمک مي‌گيرد.

کاربردهای درمانی نوروفیدبک :

نوروفیدبک در درمان بیماریهایی مانند بیش فعالی همراه با نقص توجه ADHD ، بهبود عملکرد های اجتماعی در افراد اوتیسم، بهبود مشکلات خواب ، ارتقاء توانمندی ها و مهارت های مختلف ذهنی و شناختی مانند بهینه سازی تصمیم گیری، افزایش خلاقیت، تقویت حافظه، افزایش تمرکز، کاهش استرس و اضطراب، افزایش هماهنگی جسم و بدن و ... تاثیر فوق العاده ای دارد.

عملکرد نوروفیدبک در بیماری های مختلف چگونه است ؟


بخش نوروفیدبک ( neurofeedback ) مرکز توانبخشی وصال ( کلیک نمایید )


کلمات کلیدی جستجوگر : نوروفیدبک | نوروفیدبک | نوروفیدبک | نوروفیدبک  | neurofeedback | neurofeedback | neurofeedback

بازگشت