تاخیر در گفتار

ارزيابی و مديريت کودک با تاخير گفتاری

 

تاخیر در مراحل رشد می تواند نشانه اختلالات مختلفی باشد، شامل عقب ماندگی ذهنی، افت شنوایی، اختلالات بیانی زبان، محرومیت های روانی و اجتماعی، اوتیسم، لالی انتخابی، آفازیا و یا فلج مغزی. تاخیر در گفتار می تواند ثانویه به تاخیر تکاملی یا دوزبانه بودن نیز باشد. تشخیص به موقع و مداخله زودهنگام می تواند باعث کاهش عوارض شناختی، اجتماعی و هیجانی در فرد و بهبود نتایج شود.

گفتار، یک عمل حرکتی جهت ارتباط است و توسط اندام مربوط به تولید گفتار ایجاد می شود. درحالی که زبان ، دانش سیستم نمادین است و برای ارتباط بین افراد به کاربرده می شود. به طور عمومی، وقتی نگرانی تاخیر در گفتار یک کودک وجود دارد که رشد گفتار وی به صورت مشخصی زیر نرمال بچه های هم سن و سال خود باشد .

تاخیر در گفتار از گذشته مورد نگرانی پزشکان و افرادی که در حیطه بهداشت کودکان هستند بوده است .

 

رشد نرمال گفتار

جهت تشخیص تاخیر در گفتار، یک درمانگر حیطه کودکان قبل از هر چیزی باید روند نرمال رشد گفتار را بداند. مراحل طبیعی رشد گفتار پاسخ به صدا (coos ) ، قان و قون کردن ( babbling ) ، تکرار کلمه ( echolalia ) ، گفتار نامفهوم ( Jargon ) ، کلمات ( words ) ، ترکیب کلمات ( word combinations ) و شکل دهی جملات ( sentence formation ) است . در جدول 1 می توانید این مراحل را مشاهده فرمایید .

 

جدول 1 مراحل طبیعی رشد گفتار

توانایی گفتاری

سن

مرحله Coos که پاسخ کودک به صدا می باشد

1 – 6  ماه

قان و قون کردن

9 6 ماه

صداهای محدود ;  گفتن ماما / با با بدون معنی و صرفا برای تولید صدا

11 10 ماه

گفتن ماما / بابا با معنی ; معمولا به کلمات 2 و 3 سیلابی محدود می شود

12 ماه

گفتن 4 تا 7 کلمه به صورت نامفهوم ، 20 درصد زبان وی توسط فرد غریبه فهمیده می شود

15 13 ماه

گفتن 10 کلمه ، بیان طوطی وار و گفتار نامفهوم زیاد ، 20 تا 25 درصد گفتار وی توسط فرد غریبه فهمیده می شود

18 16 ماه

گفتن 20 کلمه ، 50 درصد گفتار وی با تلاش فهمیده می شود

21 19 ماه

گفتن بیش تر از 50 کلمه ، عبارات 2 کلمه ای ; شروع خارج شدن از نامفهوم گویی ، 60 تا 70 درصد گفتار وی توسط غریبه فهمیده می شود

24 22 ماه

بیان 400 کلمه ، شامل اسامی;  عبارات 2 تا 3 کلمه ای ; به کاربردن ضمیر و کنایه ; کم رنگ شدن نامفهوم گویی ; 75 درصد گفتار وی توسط غریبه فهمیده می شود

2.5 2 ساله

کاربرد زمان جمع و زمان گذشته ; دانستن سن و جنس ; شمردن 3 شی به صورت صحیح ; کاربرد 3 تا 5 کلمه در یک جمله ; 80 تا 90 درصد گفتار توسط افراد غریبه فهمیده می شود

3 2.5 ساله

کاربرد 3 تا 6 کلمه در یک جمله ; سئوال پرسیدن ، صحبت کردن ، بیان یک اتفاق ، یک داستان را تعریف کردن ;  بیشتر صحبت اش توسط افراد غریبه فهمیده می شود

4 3 ساله

کاربرد 6 تا 8 کلمه در یک جمله ; نامیدن 4 رنگ ; شمردن تا 10 به صورت صحیح

5 4 ساله

مرکز توانبخشی وصال جدول مراحل رشد گفتار طبیعی www.vesalcenter.com

 

 

همه گير شناسی

مستنداتی که شیوع تاخیر در گفتار را مشخص کرده باشند محدود هستند . به دلایلی از جمله اصطلاح مبهم آن ، تفاوت در شاخص های تشخیص ، نظارت غیر قابل اعتماد و تایید نشده والدین ، فقدان فرآیند تشخیص قابل اطمینان و مشکلات روش شناسی در نمونه و اطلاعات به دست آمده با این حال می توان گفت که تاخیر در گفتار بین 3 تا 10 درصد کودکان عمومیت دارد و این شیوع 3 تا 4 برابر در پسران بیشتر از دختران است .

 

علت شناسی

تاخیر در گفتار به دلایل متعددی می تواند بروز نماید که در جدول 2 لیست شده اند .

 

جدول 2 دلایل تاخیر در گفتار مرکز توانبخشی وصال www.vesalcenter.com

عقب ماندگی ذهنی

از دست رفتن و یا ضعف شنیداری

تاخیر در تکامل ( تاخیر در رشد زبان (

اختلالات بیان زبانی ( آفازی اختلال رشدی )

دوزبانه بودن ( افرادی که در سرزمین زبان مادری شان نیستند )

کمبودهای روانی اجتماعی

اوتیسم

لالی انتخابی

آفازی بیانی یا همان آفازی ورنیکه یا آفازی حسی

فلج مغزی

 

عقب ماندگی ذهنی ( Mental Retardation  )

عقب ماندگی ذهنی از جمله عوامل عمومی در تاخیر گفتار می باشد ( بیشتر از 50 درصد موارد ) . یک کودک عقب مانده ذهنی به طور کلی تاخیر در گفتار، استفاده از اشاره و درک مطالب شنیده شده دارد . میزان تاخیر در گفتار با میزان ضعف ذهنی کودک در ارتباط است .

حدودا 30 تا 40 درصد بچه های عقب مانده ذهنی دلیل عقب ماندگی اشان، حتی بعد از بررسی های بسیار زیاد تشخیص داده نخواهد شد. دلایل شناخته شده عقب ماندگی ذهنی شامل اختلال ژنتیکی ، عفونت های داخل رح